Steun ons en help Nederland vooruit

maandag 26 oktober 2020

Inbreng inleidend verzoek referendum raadsbesluit ‘Beleidsnota Toekomstbestendige werklocaties 2020-2025’

Voorzitter, ik begin met een compliment richting de initiatiefnemers van het referendumverzoek. In deze inleidende fase zijn 1.898 geldige verzoeken ingediend. Daarmee is ruimschoots voldaan aan de eis van 01300 in onze referendumverordening. Nu moeten wij het verzoek toetsen aan onze verordening.

Vanavond staat niet de vraag over de wenselijkheid van een referendum over Wijkevoort of de beleidsnota toekomstbestendige werklocaties centraal. Ook gaat het niet om de vraag over nut en noodzaak van Wijkevoort. We moeten de vraag beantwoorden in hoeverre het inleidend verzoek voldoet aan de spelregels die wij hebben vastgelegd in onze verordening uit 2017. Als raad zijn wij juridisch gebonden aan de weigeringsgronden bij het besluit om een referendumverzoek al dan niet toe te staan. Zo gaat dat in een democratische rechtsstaat. En tijdens het spel kun je de spelregels niet veranderen.

De D66-fractie dankt stadsadvocaat AKD voor het grondige onafhankelijk advies. Het advies kent een stevige hoofdconclusie, die wordt gedeeld door Hekkelman. De D66-fractie schaart zich achter deze conclusie. Er wordt door de beide advocaten overtuigend vastgesteld dat dit referendumverzoek niet voldoet aan onze spelregels en dus dient te worden afgewezen. Laat ik helder zijn: dit is geen conclusie waar wij blij van worden, maar een van de uitgangspunten van D66 is rechtsstatelijkheid: we houden ons aan de spelregels.

Voorzitter, ik neem u mee langs drie kernvragen die in onze fractie hebben geleid tot dezelfde conclusie als beide adviezen. Wij hebben bij deze vragen gekeken naar enerzijds de spelregels en anderzijds de bedoeling van onze referendumverordening.

Vraag 1: Waren het Masterplan Wijkevoort en het raadsbesluit uit 2018 voldoende concreet? En had hierover een referendum kunnen worden gehouden?

De kaft van het Masterplan laat niets aan de verbeelding over: Wijkevoort wordt een locatie voor grote logistieke gebouwen in een groenblauwe omgeving. Het Masterplan werkt dit inhoudelijk verder uit. We lezen hier onder meer over de ambitie, de locatie, de omvang en de financiële dekking van Wijkevoort.

Met het raadsbesluit van 5 februari 2018 stelde de raad bijna unaniem het Masterplan vast, openden we de grondexploitatie en verhoogden we het krediet voor strategische aankopen in het gebied. Kortom: met het Masterplan staat onomstotelijk vast wat de raad daar wil ontwikkelen: een nieuwe locatie voor slimme logistiek en industrie. Dit is juist het kernpunt waar de initiatiefnemers van het referendum zich tegen verzetten, zo blijkt uit alle berichtgeving in de media.

De voorbije dagen is het beeld geschetst dat men niet wist wat de plannen inhielden. Dat beeld is niet volledig. Eén van de drijvende krachten achter het verzet tegen Wijkevoort heeft op 29 januari 2018 uitvoerig ingesproken toen het Masterplan door de raad werd behandeld. De inbreng maakt duidelijk dat de plannen meer dan bekend waren. Het is bij inspreken gebleven. Volgens de stadsadvocaat had toen een referendum kunnen worden gehouden. Hekkelman deelt deze conclusie. Bovendien zijn in aanloop naar het Masterplan informatieavonden en overlegtafels georganiseerd met meer dan honderd deelnemers. De ingediende zienswijzen hebben geleid tot aanpassingen aan het Masterplan.

Vraag 2: Heeft de raad op 21 september jl. het Masterplan fundamenteel gewijzigd?

In beleidsnota toekomstbestendige werklocaties hebben we enkel besloten om prioriteit toe te kennen aan Wijkevoort conform het Masterplan. Via amendementen en moties zijn de bestaande plannen rond Wijkevoort verbeterd. Zo worden de groene zones rond het bedrijventerrein versneld aangelegd en komt er extra geld voor de versterking van het landschap en biodiversiteit in Klein Tilburg. We hebben geen dusdanige wijzigingen aangebracht dat kan worden gesproken van een fundamenteel ander plan. Het kernpunt van de initiatiefnemers, namelijk dat zij tegen de komst van Wijkevoort zijn, is met het raadsbesluit ongewijzigd gebleven.

Vraag 3: Is het de bedoeling van de referendumverordening om een referendum over Wijkevoort toe te staan?

Voorzitter, laat er geen misverstand over bestaan: D66 is en blijft voorstander van het referendum. Betekent dit dat we altijd en overal een referendum over moeten houden? Nee. Je kunt niet aan de noodrem trekken als de trein het station al binnenrijdt. Daarom staan in alle referendumverordeningen weigeringsgronden. Deze gronden erkennen dat er een moment in de tijd is waarop geen referendum kan worden gehouden. Bijvoorbeeld omdat je op enig moment ook als betrouwbare overheid moet optreden in de richting van onze partners in de stad. Daar is hier sprake van.

Tot slot. Het besluit van vanavond valt ons zwaar. Vooral omdat wij bijna 1.900 Tilburgers teleur moeten stellen. En dat doet pijn. We moeten dit daarom niet zomaar voorbij laten gaan en het proces rond dit inleidend referendumverzoek grondig evalueren om hier lering uit te trekken. Wij horen graag of het college hiertoe bereid is.